Alvarlı Efe

Alvarlı Efe

Şahsiyeti
Alvarlı Efe, 90 yıllık ömrü boyunca zahidane bir hayat sürmüş, dünyamalına iltifat etmemiş, gerek fakir ve yoksullara yardım etmesi vegerekse temiz giyinip kuşanması, tevazu ve vakarı, cömertliği vemisafirperverliğiyle herkesin takdir ve beğenisini kazanmıştır.

Bugün, görevi icabı dahi olsa, Erzurum'da bulunup O’nun adını duymayan,O'nun menkıbe ve kerametlerini dinlemeyen, dolayısıyla da kendisinekarşı saygı ve hürmet duyguları beslemeyen pek az insana rastlanır.Kendisini yakînen tanıyanların anlattıklarına göre Alvarlı EfeHazretleri; düşkünlere, hastalara bir baba gibi şefkat gösterir,dertlerine çare ararmış. O bir beytinde şöyle der:

Dertli olanın derdine derman ne güzeldir.
Mü’min olanın afvine ferman ne güzeldir.1

Ahlâkından Bir Demet
Ziyaretine gelenlere devamlı, herkese karşı iyi niyetli, hoşgörülüolmalarını, kimseyi incitmemelerini, hiçkimseyi küçümsememelerini,alışverişlerinde doğru ve insaflı olmalarını, kişilik sahibi olmalarınıtavsiye eder, etkili nasihat ve şiirleriyle insanları aydınlatır,aksini yapanların büyük günah işlediklerine dikkat çekermiş. Nitekimbir şiirinde bu hususta şöyle der:

Sakın incitme bir canı
Yıkarsın Arş–ı Rahman’ı.2
Bir başka şiirinde de:
Adalet merhamet, insaf gerektir ehl–i imane,
Mürüvvet et kıyas–ı nefs ile zulmetme insane.3

İnsanlar arasında hiçbir ayırım yapmaz, dindarları da dine karşı lâkaytolanları da yanına oturturmuş. Sarhoşları huzuruna kabul eder, onlaranasihatlerde bulunurmuş. Onu ziyaret edenler, günah ve hatalarına tevbeetmek ve onları tümden terk ederek doğru yola girmek azmiyle huzurundanayrılırmış. O bütün hayatı boyunca hiç kimseye kötülük etmemiş, hiçbirferdin kalbini kırmamıştır. Özetle söylemek gerekirse, Alvarlı EfeHazretleri, bütün hayatı boyunca Yüce Peygamberimiz (sas)’i kendisineörnek edinmiş, O’nun ahlâkıyla ahlâklanmış, O’nu yaşamış, O’nu sevmiş,şiir ve sohbetleriyle O’nu sevdirmiş, bir örnek insan, bir insan–ıkâmildir. Kendisini tanıyan herkes, istisnasız onu böyle bilir, böyletanır ve böyle anlatırlar. Onun dergâhı, bir halk eğitim merkezigörevini ifa etmiştir.

Alvarlı Efe, yaklaşık bir asırlık ömrünü hep İslâm’ı anlatmaya,insanları irşada harcayarak geçirmiş, sohbet ve şiirleriyle insanları;ilme, doğruluğa, dindarlığa, yoksullara yardıma, kardeşliğe, barışa vevatan sevgisine çağırmıştır. O’nun Hülasatü’l–Hakâyık ve Mektubât adlıeserleri incelendiğinde çeşitli şiir türlerinden meydana gelen buhacimli eserlerinde, bu tür duyguların ne denli etkili bir şekildeişlendiği açıkça görülmektedir. O, insanları hep sevmiş, onların Allahyolundan, İslâm’dan uzaklaşmalarına üzülmüş, anne–babaya, eşlere,büyüklere saygı gibi, ailelerin mutluluğu ve huzuru gibi, ar namus, vb.büyük ölçüde İslâm’dan kaynaklanan ve bizleri biz yapan tüm güzel duyguve örf ve âdetlerimizin peyderpey yok oluşuna, insanların birbozulmaya, bir çürümeye doğru gidişine ve yetkililerin de buna aldırışetmemelerine üzülmüş, etrafındakileri uyarmış ve bazen bu durumları çokacı ve hisli bir şekilde şiirleriyle dile getirmiştir. Bir şiirinde buhislerini şöyle dile getirir:

Ar ile namus kalmadı gitti
Yüzler siyah oldi, haya da gitti,
Dünyada yaşamak kemale yetti,
Hükemâ–yı zaman nanay oynarlar.
**
Avretler, erine itaat etmez,
Erlerin sözü avrete kâr etmez,
Evlât baba ile iftihar etmez,
Hükemâ–yı zaman nanay oynarlar.
...
Alvarlı Efe Hazretleri’nin şiirlerinin ekserisi, ilâhî ve gazel türüşiirlerdir. Bunların yanında ‘Kıyamet Destanı’, ‘Dâsitan–ı Zaman’,‘Erzurum Destanı’ gibi uzun şiirleri de vardır. Ayrıca eserin başında(s.11–38) görülen Arapça ve Farsça şiirleri, Efe Hazretleri’nin bu ikidile de şiir söyleyecek ölçüde vâkıf olduğunu göstermektedir. BütünTürkçe şiirlerini Erzurum şivesiyle söyleyen Alvarlı Efe’ninşiirlerinde Erzurum’a ait bir çok âdet ve geleneğin tespiti mümkündür.Erzurumlunun âdeti, geleneği, acısı düğünü bayramı, şenliği ve yası..onun şiirlerinde dile getirilmiştir. Erzurum’un Ruslar tarafındanistilâ edilmesi Onun kalbinde onulmaz yaralar açar, bu felâketi ve selolan Erzurumlunun kanını Efe, şu acı mısralarla başladığı şiirinde dilegetirir:

Koptu bugün kıyamet
Yeryüzi alkan oldi,
Görülmemiş alâmet,
Kandan bir tûfan oldi.4

Konu Bilgileri			Kısayollar

	Konu Başlığı Alvarlı Efe	Cevaplar 2	Sonraki Sonraki Konu
	Görüntüleyenler0 Üye ve 3 Ziyaretçi konuyu incelemekte.	Görüntülenme 409	Önceki Önceki Konu

	Gönderen	Konu: Alvarlı Efe (Okunma Sayısı 409 defa)
0 Üye ve 3 Ziyaretçi konuyu incelemekte.